Op 3 oktober sprakA�Erik Dannenberg bij CareanderA�over het thema a�?Van zorglandschap naar participatiemaatschappija�?. Erik Dannenberg is voorzitter van DIVOSA, de vereniging voor gemeentelijke leidinggevenden in het sociaal domein.

Erik heeft als levensmotto: a�?Iedereen hoort erbij, iedereen doet ertoe, iedereen moet mee kunnen doena��. Erik: a�?Waarom hebben we het steeds over a�?mensen met een afstand tot de arbeidsmarkta�� en nooit over a�?een arbeidsmarkt met afstand tot bepaalde mensena��? Ons zorgmodel dwingt ons in handicaps, beperkingen en stoornissen te denken. Gelukkig verschuift de focus nu naar participatie: Wat kun je, waar droom je van, wat doet een beroep op je sterke kanten?a�?.

In plaats van aparte voorzieningen voor kwetsbare groepen pleit Erik voor inclusie, een insluiting in de samenleving op basis van gelijkwaardige rechten en plichten. Erik: a�?De verantwoordelijkheid tot a�?aanpassinga�� ligt niet bij een kwetsbare groep. Het is de maatschappij die zich moet aanpassen en diversiteit als een meerwaarde zien. De slogan luidt: Inclusie moet waar het kan, een afwijkende aanpak slechts indien nodig. Hiervoor is het noodzakelijk om de nadruk te leggen op de mogelijkheden en talenten van personen en niet op de handicaps of problemena�?.

Erik: a�?De achterliggende vraag, de behoefte aan zorg en ondersteuning is in de loop van de jaren niet veranderd. De manier waarop daarin wordt voorzien wel. Door nieuwe wetten op het gebied van zorg, jeugd en werk is er een enorme transformatie aan de gang. Met de forse verlegging van de geldstromen ontstaan kansen om welzijn en zorg anders en beter te organiseren. Dit kan spannend zijn voor medewerkers in de zorg, maar biedt ook mogelijkheden om je werk leuker en uitdagender te makena�?.

Doordat we voor mensen met een handicap zo vaak aparte voorzieningen hebben gecreA�erd, kan de samenleving niet meer goed met diversiteit omgaan. Om inclusie te laten slagen, zal hierin wel een verandering moeten plaatsvinden. Ook Careander kan hierin een rol spelen volgens Erik: a�?Help de samenleving om te gaan met mensen met een handicap in plaats van aparte voorzieningen voor hen te creA�ren. Onze samenleving heeft mensen met een beperking nodig. Maak je locatie onderdeel van de samenleving, gooi de deuren open. Richt je niet op je locaties, maar lever een service afgestemd op de cliA�nta�?.

Er is veel diversiteit tussen gemeenten in de uitvoering van bijvoorbeeld de Wmo en de Participatiewet. Een van de aanwezigen vroeg zich af of dat wel eerlijk en gewenst is. Erik gaf aan dat a�?de uitvoering heel verschillend lijkt, maar dat de onderliggende principes wel hetzelfde zijn. Je moet per cliA�nt en per situatie kijken wat het beste is, daar past maatwerk bij. Iemand die in Rotterdam woont, leeft in een andere context dan iemand die in een klein dorp op het platteland woont. Het is een professionele afweging van wat iemand nodig heefta�?.

We zitten nu in de periode van de transformatie en het lijkt er niet beter op te zijn geworden. Hoe ga je van de oude rol naar de nieuwe? Erik gaf aan dat het bij een transformatie altijd eerst slechter wordt voordat het beter wordt. Het is ook heel complex. Hij gaf de tip om makkelijk te beginnen met veranderingen, bijvoorbeeld niet bij bestaande cliA�nten, maar eerst alleen bij nieuwe. Erik: a�?Start pilots, begin klein, oefena�?.

De nieuwe koers heeft gevolgen voor de samenleving, voor cliA�nten en voor mensen die werken in de zorg. Medewerkers moeten meer ruimte krijgen om hun werk op hun eigen manier in te vullen, afgestemd op wat nodig is. De rol van generalisten en specialisten zal ook veranderen. Erik: a�?Borg wel je expertise, maar plaats het niet apart. Werk samen. Bijvoorbeeld de hulp aan een verslaafde met een laag IQ zal geA?ntegreerd moeten worden. De generalist moet de vrijheid hebben makkelijk en snel een specialist in te zetten, maar houdt wel de regie. Door alles los van elkaar te organiseren, ontstaat bureaucratie, kwaliteits- en tijdsverlies en kost het meera�?.

Erik benadrukte het belang van werk in plaats van dagbesteding. Hij ziet hiervoor veel mogelijkheden. Erik: a�?CreA�er banen die precies een beroep doen op iemands vaardigheden. Bijvoorbeeld een schoonmaker niet het hele takenpakket laten doen, maar alleen de prullenbakken laten legen. Een ICT-bedrijf die heel goede ervaringen heeft met de inzet van medewerkers met een autistische stoornis, maar wel zorgt voor een afgeschermde werkruimte om de prikkels te verminderena�?.

Terug naar het overzicht