De Wet zorg en dwang regelt de rechten bij onvrijwillige zorg bij mensen met een verstandelijke beperking. Het uitgangspunt van de Wzd is dat onvrijwillige zorg niet wordt toegepast, tenzij het niet anders kan. Als verwant kunt u te maken krijgen met deze wet als er een situatie ontstaat waarbij er maatregelen nodig zijn om de veiligheid van een cliënt of zijn of haar omgeving te waarborgen.

In het zorg- en ondersteuningsplan worden doelen gesteld en afspraken gemaakt. De persoonlijk begeleider bespreekt dit samen met de cliënt. De afspraken zullen meestal in goed overleg worden gemaakt. Soms kunnen mensen met een verstandelijke beperking niet (meer) zelf inschatten wat goed voor hen is. Persoonlijk begeleiders en behandelaren helpen dan bij die keuzes. Wanneer de cliënt zich verzet tegen bepaalde afspraken en daarmee ernstig nadeel ondervindt, kan het zijn dat er onvrijwillige zorg toegepast moet worden. In dat geval worden de risico’s zorgvuldig besproken en afgewogen en wordt altijd gezocht naar alternatieve mogelijkheden.

Wat is onvrijwillige zorg?

Onvrijwillige zorg varieert van de kamer controleren op gevaarlijke voorwerpen, niet zonder begeleiding naar buiten mogen tot het verplicht inleveren van een smartphone. Op dat moment gaat de Wet zorg en dwang in. Om dit zorgvuldig te kunnen doen zijn er wettelijke stappen vastgesteld die Careander volgt. De persoonlijk begeleider heeft hierin de regie, houdt de focus op het zoeken naar alternatieven en is verantwoordelijk voor de uitvoering van het stappenplan.

Praktijkvoorbeeld 

Op een woongroep met oudere mensen met een verstandelijke beperking staat de pindakaas achter slot, vanwege verslikkingsgevaar. Voor één van deze bewoners geldt het verslikkingsgevaar niet, maar ze wordt hiermee wel beperkt in haar vrijheidskeuze om zelf de pindakaas te kunnen pakken. De persoonlijk begeleider is met haar hierover in gesprek gegaan en heeft voorgesteld dat ze de pot pindakaas op haar eigen appartement mag zetten. De cliënte heeft toen zelf aangegeven dat dit voor haar niet hoeft en dat ze het prima vindt dat de begeleiding de pot uit de kast haalt.

Borging binnen Careander

Binnen Careander is een projectgroep actief voor de invoering van de Wet zorg en dwang. Deze projectgroep zorgt voor de juiste informatie, trainingen en borging in de organisatie. Binnen Careander is verder een intern kennisteam opgericht dat fungeert als vraagbaak binnen de organisatie. Ook zijn er binnen Careander speciale ‘ Wet zorg en dwang functionarissen’ aangesteld die toezicht houden op de inzet van deze vorm van zorg. Careander is aangesloten bij een externe klachtencommissie en er is er een samenwerking met een externe cliëntvertrouwenspersoon. Hierover volgt later meer informatie.

Teammanager Joke van Lenthe vertelt over de Wet zorg en dwang.

Meer informatie?

Op deze websites kunt u meer lezen over de Wet zorg en dwang: